Uprawnienia gwarancji wynikające z ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej - pozew, pozew o rozwód, pozew rozwodowy, pozew o alimenty, pozew alimentacyjny, pozew o zapłatę, sprzeciw, nakaz zapłaty

Uprawnienia gwarancji wynikające z ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej

Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego „dokonała” implementacji Dyrektywy Nr 99/442 z 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji[1]. Wymieniona Dyrektywa uznana została za „najdonioślejszą ze wszystkich jakie w prawie konsumenckim były kiedykolwiek przedmiotem negocjacji”, dokonuje ona bowiem „przewrotu” w prawie umów sprzedaży i jest znaczącą ingerencją ustawodawcy wspólnotowego w prawo cywilne państw członkowskich. Zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie, ustawa stosuje tzw. gwarancję komercjalną.

 

W wymienionym akcie następuje zerwanie unijnego ustawodawcy z klasyczną w prawie umów zasadą stanowiącą, że umowa wiąże i rodzi skutki prawne tylko między stronami. Dyrektywa reguluje materię z zakresu gwarancji ustawowej występującej w ramach każdej umowy sprzedaży oraz gwarancji komercyjnej – w unijnych dokumentach określanej także jako gwarancja europejska. Ta ostatnia jest dobrowolnie udzielana przez sprzedawcę lub szeroko ujmowanego producenta. W miejsce „kazuistycznie określanej wady” – na której opierał się reżim gwarancji ustawowej (rękojmia) – wprowadza się funkcjonalne pojęcie „braku zgodności z umową” jako zasadniczą przesłankę odpowiedzialności sprzedawcy – w trybie regresu – odpowiedzialności producenta (poprzedniego sprzedawcy), jeżeli nie jest on w danym wypadku stroną umowy sprzedaży konsumenckiej.[2]

 

Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej (s.w.s.k.), wprowadza nowe zasady odpowiedzialności sprzedawcy wobec kupującego za jakość towaru. Zasadniczą zmianą wprowadzoną przez ustawę jest rezygnacja w umowach sprzedaży zawieranych z udziałem konsumentów z rękojmi za wady fizyczne i prawne oraz gwarancji jakości, normowanych przepisami kodeksu cywilnego.

 

Gwarancja jakości normowana jest w art. 577 i nast. kodeksu cywilnego. Odpowiedzialność z tytułu gwarancji, według k.c., dotyczy wyłącznie jakości sprzedanej rzeczy i wynika z faktu udzielenia gwarancji kupującemu. Niektórzy przedstawiciele doktryny (m.in. E. Łętowska, Cz. Żuławska) twierdzą, że nie jest możliwe, ze względu na ich charakter, udzielenie gwarancji np. na lekarstwa, buty, odzież, artykuły żywnościowe, książki itp., bowiem gwarancja znajdzie zastosowanie tylko przy sprzedaży maszyn, urządzeń, aparatów itd. Nie można zgodzić się z tym stanowiskiem, które nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.c. Praktyka rynkowa pokazuje, że handlowcy i producenci coraz częściej decydują się na udzielenie gwarancji jakości np. na buty oraz odzież. W przypadku np. specjalistycznej odzieży turystycznej, żeglarskiej i narciarskiej jest to prawie normą. Gwarancja nie ma charakteru obligatoryjnego. W przeciwieństwie do rękojmi ustawowo zobowiązującej sprzedawcę względem nabywcy, gwarancja zobowiązuje tego, kto jej udzielił (gwarant), ale po zmianach rękojmia nie ma zastosowania do sprzedaży konsumenckiej. W praktyce najczęściej gwarantem jest producent (tzw. gwarancja fabryczna), może nim być także sprzedawca-jednostka handlowa (tzw. gwarancja handlowa).[3]

 

Uprawnionym z gwarancji jest nabywca rzeczy. Swoje uprawnienia w tym zakresie nabywa on przez przyjęcie dokumentu gwarancyjnego (tzw. książeczka gwarancyjna lub karta gwarancyjna). W ramach odpowiedzialności gwarancyjnej gwarant zazwyczaj zobowiązuje się, że w przypadku wystąpienia wady fizycznej nabytej rzeczy usunie ją przez naprawę albo przez zastąpienie wadliwych elementów lub podzespołów nowymi, niewadliwymi lub dostarczy rzecz tego samego rodzaju nową, wolną od wad. Wybór jednego ze wskazanych świadczeń należy do gwaranta.[4]

 

Ustawa o sprzedaży konsumenckiej wyłącza zastosowanie kodeksowej gwarancji jakości w dokonywanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej, która nabywa tę rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą (towar konsumpcyjny). Jednakże należy mieć na uwadze, że nowa regulacja weszła w życie dopiero 1 stycznia 2003 r. Zatem do wszystkich umów gwarancyjnych zawartych przed tą datą mają zastosowanie wyłącznie przepisy kodeksu cywilnego. Wszystkie roszczenia gwarancyjne nabywców, nawet te zgłoszone już po wejściu w życie ustawy o sprzedaży konsumenckiej, ale dotyczące zakupów dokonanych przed 1 stycznia 2003 r., powinny być rozpatrywane na podstawie uregulowań z k.c. Natomiast na wszystkie towary konsumpcyjne sprzedawane po 1 stycznia 2003 r. może być udzielana wyłącznie gwarancja nowego rodzaju, tzn. gwarancja komercjalna. Wszystkie inne towary, które nie mogą być zakwalifikowane jako towary konsumpcyjne, np. wszelkie towary przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej i zawodowej, towary sprzedawane w trybie licytacyjnym oraz produkty będące przedmiotem sprzedaży dokonywanej między dwoma osobami nieprowadzącymi działalności gospodarczej, mogą zostać objęte gwarancją, ale tylko kodeksową, czyli gwarancją jakości sprzedawanej rzeczy.[5]

 

Udzielenie gwarancji komercjalnej jest, podobnie jak kodeksowej gwarancji jakości, całkowicie dobrowolne. Zgodnie z art. 13 s.w.s.k., udzielenie kupującemu gwarancji następuje bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnoszących się do towaru konsumpcyjnego. Oświadczenie to ma określać obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w tym oświadczeniu. Analiza tego przepisu pozwala stwierdzić, że zakres gwarancji komercjalnej jest znacznie szerszy niż gwarancji jakości, bo dotyczy wszystkich właściwości produktu.

 

Pojęcie „właściwość” należy interpretować możliwie szeroko. Przyjąć zatem należy, że w zakresie tym mieści się np. cena produktu, jego wykończenie, zastosowanie, kolor, cechy materiałów, z których produkt został wykonany, a nawet sposób opakowania. Zakresem gwarancji może być więc objęte np. zawarte w reklamie danego produktu oświadczenie gwaranta, z którego wynika, że oferowany przez niego produkt jest najtańszym tego typu produktem na rynku (tzw. gwarancja najniższej ceny). Dla przypisania takiemu oświadczeniu cechy gwarancji konieczne jest jednak, aby zostało ono poparte wskazaniem konkretnych obowiązków gwaranta na wypadek, gdyby okazało się to nieprawdą. Ustawa stanowi bowiem wprost, że nie uważa się za gwarancję oświadczenia, które nie kształtuje obowiązków gwaranta. Koniecznym warunkiem skuteczności gwarancji nie jest więc ukształtowanie w niej uprawnień kupującego. Oświadczenie, które kształtuje obowiązki gwaranta, a milczy na temat uprawnień kupującego, będzie, po spełnieniu pozostałych ustawowych warunków, traktowane jako gwarancja komercjalna. [6]

 

Termin gwarancji oraz inne uprawnienia nabywcy mogą być swobodnie, co nie oznacza, że dowolnie, kształtowane przez gwaranta. Powinno się to odbywać w granicach swobody umów (art. 3531 k.c.), z uwzględnieniem przepisów ustawy o sprzedaży konsumenckiej oraz kodeksowych unormowań o niedozwolonych klauzulach umownych (art. 3851 i nast. k.c.).

 

Ustawodawca wymaga bezwzględnie, by powstanie między gwarantem a uprawnionym szczególnego węzła obligacyjnego w postaci gwarancji komercjalnej było bezpłatne. Gwarant nie może żądać dodatkowych opłat za swoje świadczenia, czyli innymi słowy nie może sprzedawać gwarancji nawet wtedy, gdy kupujący wyrazi zgodę na takie opłaty. Jakiekolwiek zastrzeżenia umowne ograniczające uprawnienia kupującego nie wywołują skutków prawnych.[7]

 

Obecnie nie w każdym przypadku sprzedawca musi wręczyć kupującemu dokument gwarancyjny. Sformułowanie art. 13 s.w.s.k. wskazuje bowiem wyraźnie, że nowością, w porównaniu z regulacją z k.c., jest takie ukształtowanie obowiązków gwaranta, które z mocy prawa sprawia, że wiążące dla niego są również te oświadczenia gwarancyjne, jakie znalazły się w reklamie towaru. Z tego wynika więc, że nośnikiem gwarancji może być nie tylko klasyczny dokument, lecz także treść przekazu reklamowego. Zatem poprzednio obowiązująca zasada pisemnej gwarancji obecnie odnosi się tylko do jednego przypadku, tj. udzielenia gwarancji przez sprzedawcę. Istnieje bowiem ustawowy obowiązek potwierdzenia przez sprzedawcę faktu zawarcia umowy gwarancyjnej, poprzez wręczenie dokumentu gwarancyjnego.

 

Obowiązek ten będzie istniał nawet wtedy, gdy sprzedawca swoje oświadczenie gwarancyjne zawarł najpierw w reklamie. Zatem obowiązku wydania kupującemu dokumentu gwarancyjnego, nawet pośrednio przez sprzedawcę, nie mają inni gwaranci, np. producent, importer, dystrybutor oraz inny podmiot udzielający gwarancji komercjalnej. W takiej sytuacji jedynym nośnikiem treści gwarancji może być reklama określonego produktu . Należy jednak zaznaczyć, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby podmiot, który udziela gwarancji poprzez oświadczenie zawarte w przekazie reklamowym, dodatkowo potwierdzał swoje zobowiązanie w tym zakresie w dokumencie gwarancyjnym.

 

Sprzedawca udzielający gwarancji ma jeszcze jeden dość istotny obowiązek – powinien on sprawdzić zgodność znajdujących się na towarze oznaczeń z danymi zawartymi w dokumencie gwarancyjnym oraz stan plomb i pozostałych zabezpieczeń, jeżeli rzecz je posiada.

 

Każde oświadczenie gwarancyjne, a więc także to zawarte w reklamie, musi zostać sformułowane w języku polskim, w sposób jasny, zrozumiały i niewprowadzający w błąd. Uchybienie tym wymaganiom pozostaje bez wpływu na ważność gwarancji i nie pozbawia kupującego wynikających z niej uprawnień. Zatem gwarancja nieprzetłumaczona na język polski będzie ważna i wiążąca dla gwaranta, a po stronie kupującego będzie rodziła określone uprawnienia. W dokumencie gwarancyjnym należy zamieścić podstawowe dane potrzebne do dochodzenia roszczeń z gwarancji. W związku z tym treść dokumentu gwarancyjnego powinna umożliwić identyfikację zobowiązanego z gwarancji, przez wskazanie jego nazwy i adresu. Ustawa stanowi także, że dokument gwarancyjny powinien określać czas trwania i terytorialny zasięg ochrony gwarancyjnej. Wyliczenie to jest jedynie przykładowe, dlatego też w sytuacji, gdy do dochodzenia roszczeń z gwarancji niezbędne są także inne dane, które powinny zostać wskazane w dokumencie.[8]

 

Trzeba podkreślić, że gwarancja nie może wyłączać, ograniczać ani zawieszać uprawnień kupującego wynikających z niezgodności towaru z umową. Jest to bardzo ważna zasada, dlatego też postanowiono o obowiązku zamieszczenia klauzuli na ten temat w dokumencie gwarancyjnym. Obowiązek ten nie dotyczy oświadczenia gwaranta zawartego w reklamie.

 

Treść konkretnego dokumentu gwarancyjnego może być przedmiotem kontroli sądowej pod kątem spełniania warunków z ustawy o sprzedaży konsumenckiej oraz przesłanek z art. 3851 i nast. k.c. Opierając się na treści gwarancji można też wytoczyć powództwo na podstawie przepisów k.p.c. o postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.[9]

 

 


[1] Dz. Urz. WE nr L 171 z 9 lipca 1999 r.

[2] R. Stefanicki, Sprzedaż konsumencka w świetle ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, „Monitor Prawniczy” 2004, nr 7, s. 43.

[3] A. Koper, Gwarancja nie tylko na jakość, „Gazeta Prawna” 2003, nr 42, s. 11.

[4] R. Stefanicki, op. cit., s. 44.

[5] Ibidem, s. 44 – 45.

[6] A. Koper, Gwarancja nie tylko na jakość, op. cit., s. 11.

[7] R. Stefanicki, op. cit., s. 45.

[8] Ibidem, s. 46.

[9] A. Koper, op. cit., s. 12.

Kancelarie

 

Kancelaria Prawna
Horoszkiewicz sp. z o.o.

Rozwody

Alimenty

Podział majątku

Władza rodzicielska

tel. 606 514 804

odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot

zachowek - jeśli zostałeś pominięty w spadku sprawdź co Ci się należy

regulowanie stanu prawnego nieruchomości