Pojęcie i rodzaje decyzji administracyjnych - pozew, pozew o rozwód, pozew rozwodowy, pozew o alimenty, pozew alimentacyjny, pozew o zapłatę, sprzeciw, nakaz zapłaty

Pojęcie i rodzaje decyzji administracyjnych

            Pojęcie „decyzji administracyjnej” nie jest terminem łatwym do zinterpretowania. Podstawowy problem w jego zdefiniowaniu wynika z faktu używania rozmaitych określeń, zarówno w piśmiennictwie, jak i w aktach normatywnych. W teorii prawa administracyjnego mowa jest o decyzji sensu largo, jako o pewnym akcie wyboru[1], sensu strico jako pewnym terminie technicznym – decyzja k.p.a.[2], a także o decyzji jako rodzaju aktu administracyjnego. Umieszcza się ją więc w kategorii prawnych form działania administracji[3], bądź traktuje jako wynik procesu stosowania prawa. Pojęcie to jest również używane w znaczeniu materialnym[4] bądź w znaczeniu procesowym.[5]

            W dotychczasowych próbach ujęcia decyzji administracyjnej na pierwszy plan wysuwają się dwa zasadnicze kierunki. Decyzję rozważono bowiem jako bądź na tle prawnych form działania administracji, a więc jako jeden z rodzajów aktu administracyjnego, bądź jako wynik konkretyzacji prawa administracyjnego, czyli jako akt stosowania normy tego prawa.

Pierwsze podejście jest historycznie wcześniejsze. Nie zawsze spotykamy tutaj z wprowadzeniem odrębnego terminu decyzja administracyjna. Niekiedy występuje jedynie pojęcia aktu, będące synonimem rozstrzygnięcia administracji. Dla części autorów pojęcia akt i decyzja są więc równoznaczne.[6] Dla innych z kolei decyzja jest pojęciem węższym.[7]

Dla autorów[8] traktujących decyzję jako działalność związaną prawem decyzja to rodzaj aktu administracyjnego zewnętrznego, a więc czynności prawnej zewnętrznej, władczej, indywidualnej i konkretnej.

Na decyzję administracyjną można również spoglądać jako na wynik czynności stosowania prawa.[9] Taki sposób podejścia przewija się i we wcześniejszej literaturze, wówczas kiedy mowa jest o decyzji jako wyniku konkretyzacji prawa administracyjnego, bądź gdy rozważa się podobieństwa i różnice między decyzjami a czynnościami prawa cywilnego, będącymi efektem stosowania innych norm prawnych.[10]

Pojęcie decyzji administracyjnej odnosi się do sfery zewnętrznej działania administracji, niesporny jest jej jego jednostronny władczy charakter oraz indywidualność rozstrzygnięcia, wskazuje się, iż jest to akt z zakresu prawa administracyjnego, który rodzi stosunki administracyjnoprawne.

Początkowo pojęcie decyzji administracyjnej miało charakter szeroki. Rozróżniano bowiem zarówno decyzje główne, jak i decyzje incydentalne. Decyzje główne sprawę będącą przedmiotem postępowania, załatwiają co do jej istoty, względnie sprawę kończą w danej instancji. Decyzje incydentalne rozstrzygają inne kwestie, wynikające w toku postępowania. W postępowaniu były wydawane tylko decyzje, a ich rodzaj zależał od przedmiotu rozstrzygnięcia w nich zawartego.[11]

Tradycyjnie decyzja administracyjna odnoszona była jednak do prawa materialnego, tzn. dotyczyła ona ustalenia konsekwencji prawa materialnego. Jednocześnie wydawana była w określonej procedurze i formie, stanowiła więc wyraz stosowania także norm procesowych. Te normy miały jednak charakter pomocniczy. U ich podstaw leżał bowiem wniosek o rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, a więc zastosowanie normy materialnej. Obecnie traktuje się decyzje jako akty stosowania przede wszystkim normy materialnej, stosowanie zaś norm jedynie procesowych następuje w formie postanowień.

Decyzją jest akt administracyjny stanowiący jednostronne ustalenie organu administracji publicznej o wiążących dla jednostki (i organu) konsekwencjach normy prawa administracyjnego.

W teorii prawa administracyjnego decyzje są kwalifikowane jako jedna z grup aktów zewnętrznych.[12] Decyzja administracyjna charakteryzowana jest jako sformalizowana, jednostronna i władcza czynność organu administracji publicznej, oparta na obowiązujących przepisach prawa, która określa w sposób prawnie wiążący sytuację konkretnie wskazanego adresata aktu, w indywidualnej sprawie.[13] Zatem decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata.

Pojęcie decyzji ukształtowane w doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowym nie zawsze pokrywa się z określeniem decyzji zawartym expressis verbis w normach prawa administracyjnego materialnego i w normach prawa administracyjnego procesowego.

W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie decyzji zwęża się do aktu administracyjnego wydanego w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądowym (Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego) pojęcie decyzji jest rozszerzane o akty administracyjne występujące w innych formach lub też o akty administracyjne występujące bez wyraźnie określonej prawem formy. W tym znaczeniu można mówić, iż pojęcie decyzji administracyjnej ustalane jest empirycznie w drodze orzecznictwa sądowego.[14]

Decyzja administracyjna jest to oświadczenie woli kompetentnego organu administrującego, podjęte w wyniku zastosowania normy materialnego prawa administracyjnego lub w określonym zakresie normy prawa procesowego do ustalonego stanu faktycznego, w trybie, formie, strukturze uregulowanej prawem procesowym, zakomunikowany stronie, w celu wywołania skutku prawnego w sferze stosunków materialnoprawnych (decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części) bądź w sferze stosunku procesowego (decyzja w inny sposób kończąca sprawę w danej instancji).[15]

Zwrot „decyzje rozstrzygają sprawę co do istoty” należy rozumieć w ten sposób, że „decyzja” jest aktem stosowania normy prawnej, „sprawa” jest sprawą administracyjną lub sprawą weryfikacyjną, zaś rozstrzygnięcie tych spraw polega na wiążącym ustaleniu określonej sytuacji prawnej lub wadliwości (niewadliwości) decyzji ostatecznej.[16]

Decyzje, które kończą sprawę w danej instancji w inny sposób niż rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, wywołują jedynie skutki proceduralne, nie konkretyzują natomiast norm prawa materialnego. Przykładowo można tu wymienić decyzję o umorzeniu postępowania, decyzję o odmowie wznowienia postępowania, nazywane decyzjami w znaczeniu formalnoprocesowym.[17]

Konkretyzacja prawa przez wydanie decyzji administracyjnej nie zawsze w doktrynie traktowana jest jako przejaw woli organu administracyjnego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej, lecz również uznawana jest za akt stosowania prawa oderwany od pojęcia „woli organu administracyjnego”.

Akty administracyjne indywidualne są poddawane klasyfikacji według różnych, nie zawsze rozłącznych kryteriów, dokonywana jest także ich typologia praktyczna. Te podziały i grupowanie aktów administracyjnych można w niektórych przypadkach odnieść również do decyzji administracyjnych dla podkreślenia cech dominujących z uwagi na treść rozstrzygnięcia sprawy lub wymagania procesowe wydawania decyzji, ich kontroli oraz obalania.[18]

Procesowe znaczenie ma podział decyzji na nieostateczne i ostateczne w administracyjnym toku instancji, bo związany jest z obowiązywaniem zasady trwałości decyzji oraz z prawem zaskarżenia ich przez strony, istotny jest podział na decyzje tworzące prawa nabyte dla stron i ich nie tworzące, albowiem odnosi się do przesłanek ich obalania.

Wskutek nowelizacji k.p.a. z 1998 r. zyskał na znaczeniu podział decyzji dokonany z uwagi na zasady rozstrzygania o sprawie, który prowadzi do wyodrębnienia grupy decyzji związanych oraz wydawanych według uznania organu administracyjnego. Decyzja określana jest jako związana wtedy, gdy nie pozostawia organowi administracyjnemu „luzu decyzyjnego”. Norma prawna może dopuszczać ograniczony luz decyzyjny, gdy organ dokonuje wyboru konsekwencji (z kilku przypadków, w granicach rozpiętości tzw. widełek), ale jest związany normatywnymi dyrektywami wyboru konsekwencji, co stanowi nadal postać decyzji związanej. Decyzja wydawana w sytuacji luzu decyzyjnego dopuszcza wybór przez organ stosujący prawo jednej z możliwych konsekwencji normy prawnej, gdy nie ma norm prawnych, które formułują dyrektywy wyboru konsekwencji.[19]

Nauka prawa administracyjnego określa decyzję administracyjną jako akt kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administracyjnych w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Opierając się na tej definicji Sąd Najwyższy wskazuje na trzy cechy, dające podstawę do uznania czynności organu administracyjnego za decyzję: po pierwsze, decyzja jest przejawem woli organu administracyjnego, co oznacza, iż organ ten rozstrzygając sprawę narzuca władczo swoje stanowisko; po wtóre, decyzja musi wyraźnie wskazywać podstawę prawną w powszechnie obowiązujących przepisach prawa administracyjnego lub finansowe; chodzi tu zatem o ustawy, dekrety, akty wykonawcze wydane na podstawie upoważnienia ustawowego; po trzecie, decyzja rozstrzyga konkretną sprawę konkretnej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne; decyzja wyposażona jest w atrybut ważności, jej adresat może odwołać się tylko za pomocą środków przewidzianych w prawie, a w razie niewykonania decyzji stosuje się przymus państwowy.[20]

Decyzja administracyjna rozpatrywana jako akt procesowy powinna odróżniać się od innych form procesowych aktu administracyjnego, powinna ona posiadać znamiona aktu jurysdykcyjnego oraz zamykać czynności procesowe określonej instancji administracyjnej. Przede wszystkim decyzja odnosi się do przedmiotu postępowania administracyjnego w całości albo w części, a nie do niektórych tylko czynności postępowania. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa indywidualnego podmiotu, w której na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązujących organy administrujące są władne podjąć decyzję administracyjną albo orzekając w niej o uprawnieniach lub o obowiązkach indywidualnego podmiotu albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania.[21] Treścią decyzji jest załatwienie sprawy, czyli orzeczenie co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby do udziału w postępowaniu jako strony.

Organ administracyjny załatwiając sprawę przez wydanie decyzji zamyka czynności postępowania w I lub II instancji, a ponieważ jest związany własną decyzją, to tylko w przypadkach przewidzianych w procedurze może lub musi ponownie zająć się tą samą sprawą. Poza tymi przypadkami sprawa staje się dla tego organu niedostępna do dalszego jej rozpoznawania czy też tym bardziej do ponownego orzekania w niej, albowiem najpierw musi być na podstawie przepisów proceduralnych obalona przeszkoda w ponownym rozpoznawaniu sprawy, jaką stanowi wydana już w niej i doręczona decyzja.

Decyzja administracyjna wydawana jest w celu konkretyzacji norm prawnych w odniesieniu do określonego stanu faktycznego i indywidualnie wskazanych osób, co powoduje ustalenie lub przyznanie im uprawnienia albo określenie rodzaju i zakresu obowiązku ciążącego na nich. Istotą sprawy, o której się rozstrzyga w decyzji administracyjnej jest stworzenie praw nabytych w tym zakresie, w jakim w postępowaniu rozpatrywano interes prawny określonej osoby albo też odmówienie nabycia prawa. To samo odnosi się do obowiązku, który staje się określony co do rodzaju, zakresu i jego wymagalności. Ma to swoje konsekwencje w zakresie trwałości decyzji administracyjnej.

Decyzja częściowa może być wydana tylko wtedy, gdy chodzi o rozstrzygnięcie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek. Organ może ją wydać wówczas, gdy sprawa ma charakter podzielny, można z niej wyodrębnić części nadające się do rozstrzygnięcia względnie samodzielnego. Decyzja częściowa może jednak pojawić się w obrocie prawnym również wskutek rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym lub w trybie nadzoru, a także w wyniku sądowej kontroli jej zgodności z prawem. Decyzja częściowa może poza tym być wydana na skutek błędnego określenia zakresu żądania stron lub przez niedopatrzenie. W takim przypadku istnieje możliwość żądania uzupełnienia decyzji, która była potraktowana przez organ jako rozstrzygająca całą sprawę, a w samej rzeczy stanowi częściowe jej rozstrzygnięcie.

Decyzja częściowa nieostateczna kończy sprawę w danej instancji jedynie w części objętej rozstrzygnięciem i w związku z tym może być zaskarżona tylko w tym zakresie w drodze odwołania. Wydanie decyzji częściowej nie kończy zatem postępowania w sprawie, nawet gdy ta decyzja stanie się ostateczna. Jeżeli decyzja ostateczna organu administracji nie rozstrzygnęła sprawy w całości i przewidywała wydanie odrębnej decyzji dla części nie rozstrzygniętej, to żądanie strony w tym zakresie jest wnioskiem o wydanie zapowiedzianej decyzji uzupełniającej, a nie wnioskiem o wznowienie postępowania. Trwa bowiem zawisłość sprawy administracyjnej, w której zapadła tylko decyzja częściowa.[22]

Decyzja administracyjna to jednostronna czynność (oświadczenie woli) z zakresu prawa administracyjnego. Decyzja administracyjna jako czynność prawna jednostronna charakteryzuje się tym, że dochodzi do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że jakkolwiek strona bierze udział w procesie kształtowania treści decyzji lub nawet podjęcie decyzji jest uwarunkowane zgodą (wnioskiem) strony, to ostateczne, prawnie wiążące określenie treści decyzji należy niepodzielnie do organu administracji publicznej.[23]

W doktrynie przyjmuje się, że:[24]

1)      jeżeli treść pisma zawiera rozstrzygnięcie sprawy i adresatem jest strona, to mamy do czynienia z decyzją administracyjną;

2)      jeżeli zaś treść pisma nie zawiera rozstrzygnięcia, zaś adresatem jest strona, wówczas pismo traktujemy jako postanowienie lub informację;

3)      jeżeli pismo rozstrzyga sprawę administracyjną, ale jego adresatem jest osoba nie będąca stroną postępowania, wówczas decyzja jest nieważna, gdyż została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;

4)      jedynie informujący charakter należy przypisywać pismu organu administracji, gdy jego adresatem nie jest strona postępowania, a ono samo nie rozstrzyga sprawy stanowiącej jego przedmiot.

W literaturze przedmiotu jest sporne, czy przyrzeczenie administracyjne może być kwalifikowane jako decyzja administracyjna. W klasycznej formie przyrzeczenia organ administracji publicznej zobowiązuje się wobec określonego podmiotu do późniejszego zachowania się określonego rodzaju, w szczególności do zaniechania podjęcia lub podjęcia decyzji administracyjnej o określonej treści. Przyjmuje się, że przyrzeczenie administracyjne jest decyzją administracyjną, jeżeli tak stanowi przepis prawa. W sytuacji gdy organ administracji publicznej zobowiąże się na piśmie wobec strony postępowania do załatwienia sprawy w określony sposób, mimo braku podstawy ustawowej do takiego działania, wówczas przyjmuje się, że owo przyrzeczenie jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej lub decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Zagadnienie to jest jednak sporne, bowiem przyrzeczenie nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a zatem nie może być uznane za decyzję administracyjną, z drugiej zaś strony zawarte w pisemnym przyrzeczeniu zobowiązanie organu do działania w określony sposób wobec strony postępowania rodzi skutki prawne wynikające z zasady zaufania obywateli do organów państwa.[25]

Decyzja administracyjna to jednostronna czynność prawna organu administracji publicznej posiadającą odpowiednią formę. Z przepisów k.p.a. wynika, że decyzja może mieć formę pisemną lub ustną. Kodeks nie zna decyzji konkludentnej polegającej na tym, że przykładowo brak wydania decyzji odmownej w określonym przepisami prawa terminie jest równoznaczna z wydaniem decyzji pozytywnej.

Wiele kontrowersji wywołuje konstrukcja domniemania załatwienia sprawy w drodze decyzji. W orzecznictwie zarysowały się dwie koncepcje dotyczące tej kwestii. Według pierwszej z nich w przypadku gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ – o ile nie jest przewidziana inna forma jego działań – obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej.[26] W innym z wyroków NSA stwierdził, iż załatwienie sprawy przez wydanie decyzji odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej prawnej formie.[27] NSA przyjął, że organy administracji załatwiają sprawę przez wydanie decyzji, ale tylko w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, co znaczy, że forma działania organów ma wynikać z prawa materialnego.[28]

Biorąc pod uwagę powyższe uwagi, należy przyjąć, iż domniemanie załatwienia sprawy w drodze decyzji znajduje zastosowanie, wówczas gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają formy rozstrzygnięcia tej sprawy. Zatem w przypadku wątpliwości co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, iż powinna być ona załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Istotną przesłanką przyjęcia takiego domniemania jest jednak ustalenie, iż mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, a organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia.

Decyzja administracyjna może być dotknięta wadami o różnym ciężarze gatunkowym, co prowadzi do zróżnicowania ich następstw. Błędy i omyłki znajdujące się w decyzji oraz opuszczenie jej fragmentów, a więc uchybienia formy, należą w zasadzie do wad nieistotnych, które są usuwane w trybie rektyfikacji decyzji. Wady istotne wynikające z wadliwości procedury poprzedzającej wydanie decyzji albo istniejące w jej treści, powodują uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności.[29]

Decyzja administracyjna korzysta w domniemania prawidłowości i ważności, co jest konstrukcją teoretyczną stworzoną w interesie jednostki, chroniącą ją przed negatywnymi skutkami wykonania wadliwej decyzji.[30]

Decyzją administracyjną, w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 oraz art. 104 k.p.a., jest rozstrzygnięcie indywidualnej (podwójnie konkretnej: co do sytuacji i co do adresata) sprawy administracyjnej, podjęte przez uprawniony organ administracji publicznej, na podstawie jednoznacznego upoważnienia, wynikającego z powszechnie obowiązującej normy prawnej (z zasady prawa materialnego), która to norma dla ustalenia skutków prawnych danego stanu faktycznego przewiduje formę właśnie decyzji administracyjnej.[31]

Do elementów konstytutywnych pojęcia decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnym należy zaliczyć te z nich, które stanowią, że jest to zewnętrzne, władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o prawach lub obowiązkach prawnych konkretnych osób (fizycznych lub prawnych) w sprawie indywidualnej.[32]

Decyzja to akt prawny o określonej treści i formie. Jednakże o istocie aktu prawnego powinna przesądzać jego treść, a nie forma. Pismo nie mające formy decyzji jest decyzją administracyjną, jeżeli pochodzi od organu administracji, skierowane jest na zewnątrz i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach prawnych osób (fizycznych lub prawnych) w sprawie indywidualnej, choćby dla rozstrzygnięcia takiego brak było podstawy prawnej.[33]



[1] J.A. Tichomirow, Klasyfikacja decyzji prawnych, „Państwo i Prawo” 1976, nr 11, s. 3.

[2] P.J. Sobal, Decyzja administracyjna jako szczególny rodzaj aktu administracyjnego, „Państwo i Prawo” 1970, nr 6, s. 955.

[3] Patrz: J. Borkowski, Decyzja administracyjna, Warszawa 1970, s. 89 – 90.

[4] Zob. W. Dawidowicz, Jeszcze o przedmiotowym zakresie sądownictwa administracyjnego w PRL, „Państwo i Prawo” 1980, nr 10, s. 64; Z. Kmieciak, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne oraz postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (w świetle orzecznictwa NSA), Warszawa 1988, s. 29.

[5] J. Borkowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1989, s. 196.

[6] Np. E. Iserzon, Prawo administracyjne, Warszawa 1968, s. 207 – 208.

[7] Np. J. Starościak, Prawne formy i metody działania administracji (w:) T. Rabska, J. Łętowski (red.), System prawa administracyjnego, t. III, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1978, s. 69 – 70.

[8] E. Starościak, Prawne formy działania administracji, Warszawa 1957, s. 13; E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed Sądem Administracyjnym, Toruń 1996, s. 16; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 34.

[9] Np. W. Dawidowicz, Nauka prawa administracyjnego. Zagadnienia podstawowe. Zarys wykładu, t. I, Warszawa 1965, s. 262; J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s. 3 – 6.

[10] M. Jaśkowska, Związanie decyzji administracyjnej ustawą, Toruń 1998, s. 15.

[11] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000,
s. 409.

[12] E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 1994, s. 90; E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Toruń 1995, s. 88.

[13] Tak np.: M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Warszawa 1997, s. 279; Z. Leoński (red.), Zarys prawa administracyjnego, Warszawa – Poznań 1985, s. 162.; J. Łętowski, Prawo administracyjne. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1990, s. 185; W. Dawidowicz, Prawo administracyjne, Warszawa 1987, s. 29.

[14] J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 1998, s. 296.

[15] B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 22 – 23.

[16] W. Dawidowicz, Zarys procesu, Warszawa 1989, s. 51.

[17] Zob. J. Zimmermann, Polska jurysdykcja, Warszawa 1996, s. 140.

[18] Zob. J. Borkowski, Decyzja administracyjna, Łódź – Zielona Góra 1998, s. 76 – 81.

[19] W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986, s. 472.

[20] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego..., op. cit., s. 415.

[21] B. Adamiak, Polskie postępowanie administracyjne, s. 130.

[22] Wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1981 r., II S.A. 782/81, „Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego” 1981, nr 2, poz. 127.

[23] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000,
s. 556.

[24] W. Taras, Informowanie obywateli przez administrację, Ossolineum 1992, s. 85 – 86.

[25] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego..., op. cit., s. 562 – 563.

[26] Wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 1984 r., SA 430/84, OSP 1986, nr 9-10, poz. 176.

[27] Wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1985 r., III SA 988/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 38.

[28] Wyrok NSA z dnia 7 września 1982 r., SA 363/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 8.

[29] B. Adamiak, Rektyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym, Acta Universitatis Wratislaviensis, nr 922, Prawo CLIII, Wrocław 1988, s. 8.

[30] J. Borkowski, Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s. 49 – 53.

[31] Postanowienie SKO we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 1997 roku, SKO 4221/58/97, OSS 1997, nr 3,
s. 74.

[32] B. Adamiak, J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 21 lutego 1994 r., I SAB 54/93, OSP 1995, nr 11, s. 222.

[33] Wyrok NSA z dnia 21 lutego 1994 roku, I SAB 54/93, OSP 1995, nr 11, s. 222.

Kancelarie

 

Kancelaria Prawna
Horoszkiewicz sp. z o.o.

Rozwody

Alimenty

Podział majątku

Władza rodzicielska

tel. 606 514 804

odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot

zachowek - jeśli zostałeś pominięty w spadku sprawdź co Ci się należy

regulowanie stanu prawnego nieruchomości