Decyzja administracyjna - z czego się musi składać, a z czego może - pozew, pozew o rozwód, pozew rozwodowy, pozew o alimenty, pozew alimentacyjny, pozew o zapłatę, sprzeciw, nakaz zapłaty

Decyzja administracyjna - z czego się musi składać, a z czego może

Nowela do k.p.a. z 1980 r. wprowadziła istotne zmiany w zakresie formy aktu administracyjnego indywidualnego wydawanego w postaci aktu procesowego – decyzji administracyjnej. Przede wszystkim elementy wymienione w art. 107 § 1 k.p.a. stanowią minimalne wymaganie formy decyzji, a przepisy szczególne mogą wprowadzić dalsze składniki. Nadto uzasadnienie stało się integralną częścią każdej decyzji, a wymagania odnośnie do treści uzasadnienia zostały znormatywizowane, dopuszczono dwa wyjątki od obowiązku uzasadniania decyzji (pierwszy dotyczył decyzji w całości zgodnych z żądaniem strony, drugi zaś ze względu na interes bezpieczeństwa państwa lub porządek publiczny).

Art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Składniki decyzji wymienione w art. 107 § 1 służą ustaleniu szeregu faktów prawotwórczych. Oznaczenie organu pozwala na ocenę, czy zachowane zostały przepisy regulujące właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną.

Dla jej poprawności niezbędnym jest aby pomiędzy takimi elementami jak podstawa prawna, rozstrzygnięciem czyli osnową oraz uzasadnieniem prawnym i faktycznym istniała wewnętrzna spójność. Tylko wtedy można o takiej decyzji powiedzieć, iż zgodnie z art. 104 K.p.a. decyzja jest aktem rozstrzygającym konkretną sprawę.[1]

Oznaczenie strony lub stron wskazuje na podmioty praw lub obowiązków, a więc te, które z decyzji nabyły prawa lub dla których ona ich nie tworzy. Z tego względu nie wymienia się w decyzji podmiotów na prawach strony, które brały udział w postępowaniu, ponieważ im decyzja będzie doręczona jedynie do wiadomości, ażeby mogły skorzystać z posiadanych uprawnień procesowych w toku weryfikacji decyzji. Osoby fizyczne powinny być oznaczone danymi personalnymi wraz z adresem zamieszkania (pobytu), osoby prawne oraz inne jednostki organizacyjne pełną nazwę i siedzibę podaną stosownie do danych z rejestru, ewidencji, umowy powołującej podmiot do życia.

Newralgicznym składnikiem decyzji jest powołanie podstawy prawnej jej wydania.

Podstawą prawną decyzji administracyjnej (art. 104 k.p.a.) jest przepis prawa, powierzający organowi administracji państwowej załatwienie sprawy w tej formie prawnej.[2] Przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy decyzją, powinny należeć do kategorii powszechnie obowiązujących, a więc stanowionych przez ustawy i akty wydawane w wykonaniu delegacji ustawowej.[3]

Podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów określonego aktu prawnego wraz z powołaniem źródła jego publikacji. Podstawa prawna decyzji administracyjnej musi pozostawać z pełnej zgodności z jej prawnym charakterem, a więc z tym, że jest ona indywidualnym aktem administracyjnym. Podstawy prawnej tego aktu stanowią przepisy prawa administracyjnego lub prawa finansowego. Podstawy prawnej decyzji administracyjnej nie mogą stanowić przepisy prawa cywilnego, pozostające domeną sądowego stosowania prawa. Organ administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania spraw cywilnych ani do oceny stanu faktycznego lub prawnego na podstawie przepisów prawa cywilnego, a wobec tego nie mogą one być podstawą rozstrzygnięcia sprawy w decyzji administracyjnej.[4]

Rozstrzygnięcie, określane mianem „osnowy” decyzji, stanowi o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Powinno ono być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji.

Jednym z elementów decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. Uzasadnienie stanowi integralną cześć decyzji i jego zdaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.[5]

Uzasadnienie stało się obowiązkowym składnikiem każdej decyzji administracyjnej w wyniku nowelizacji k.p.a. w 1980 roku. Obowiązek ten spoczywa zarówno na organach jednoosobowych, jak i kolegialnych. Uzasadnienie powinno przynajmniej w dostatecznym stopniu motywować rozstrzygnięcie, powinno być realne i adekwatne, a nie pozorne.[6]

Uzasadnienie decyzji staje się prawomocne wraz z rozstrzygnięciem w niej zawartym.[7] Konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu, a w rozstrzygnięciu decyzji, uzasadnienie ma objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Objaśnienie to może być trafne lub błędne i dlatego powinno podlegać kontroli w drodze administracyjnej i sądowej.

W szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, zwłaszcza decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem – w przypadku jej zaskarżenia – ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być wszakże tożsame z dowolnością.[8]

Konstrukcja prawidłowego uzasadnienia powinna spełniać szereg postulatów, które powinny być zróżnicowane w zależności od charakteru decyzji oraz stadium i trybu postępowania administracyjnego. W dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść jej rozstrzygnięcia, a w sferze prawa chodzi o wskazanie normy obowiązującej i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni. Uzasadnienie ma przedstawić trzy fazy rozumowania, tzn. wyjaśnienie zmierzające do ustalenia faktów, ustalenia ich znaczenia według normy prawnej oraz zastosowanie normy prawnej obowiązującej.[9]

            Zdaniem J. Zimmermanna cechy dobrego uzasadnienia są następujące: logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość i prostota ujęcia oraz kompletność motywów. Z kolei wadliwości uzasadnienia będą następujące: niepełność uzasadnienia, pozorność uzasadnienia (także sprzeczność z obiektywnymi motywami, brak uzasadnienia obligatoryjnego, niepowiązanie uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji, wady formalne (błędy logiczne, stylistyczne, wady budowy wewnętrznej, wady metodologiczne, itp.).[10]

            Z uwagi na funkcję zewnętrzną uzasadnienia, tzn. jego wpływ na postępowanie w innych sprawach, dopuszczalne jest zaskarżenie samego uzasadnienia w trybie administracyjnym, jak również dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego.[11]

            Istnieją tylko dwa wyjątki od obowiązku uzasadnienia decyzji. Pierwszy z nich (art. 107 § 4 k.p.a.) pozwala na odstąpienie od uzasadnienia decyzji ze względu na jej treść, jeśli spełnione są następujące przesłanki:

1)      postępowanie toczy się w I instancji,

2)      strona postępowania jest jedna, a gdy jest ich kilka, to mają wspólne i niesprzeczne interesy,

3)      decyzja uwzględnia w całości żądania zgłoszone przez stronę.

Drugi wyjątek (art. 107 § 5 k.p.a.) od obowiązku uzasadnienia decyzji dotyczy tylko przypadków obowiązywania przepisów ustawowych, które weszły w życie do 1 stycznia 1961 r.

Pouczenie o środkach zaskarżenia decyzji pełni podwójną rolę, albowiem określa charakter decyzji, czy jest ona nieostateczna, czy też jest ostateczna i w jakim trybie można dokonać jej weryfikacji, a ponadto zawiera informacje dotyczące trybu zaskarżenia w toku instancji administracyjnych, wniesienia skargi do sądu administracyjnego lub też przeniesienia sprawy na drogę postępowania przed sądem powszechnym (w przypadku usunięcia przeszkody w sytuacji tzw. czasowej niedopuszczalności drogi sądowej). Pouczenie to wskazuje pośrednio na dopuszczalność wykonania decyzji i wdrożenia postępowania egzekucyjnego.

Prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania w przypadku, gdy organ I instancji przejął sprawy do załatwienia wskutek porozumienia, nie może naruszać założeń wykonywania nadzoru w toku instancji, ani reguł dotyczących ustalania organu wyższego stopnia w postępowania administracyjnym.[12]

Podpis pod decyzją składa osoba piastująca funkcję organu administracyjnego, osoba działająca z jego upoważnienia, członkowie kolegialnego organu lub zespołu orzekającego, a z mocy ustawowych przepisów odrębnych – przewodniczący organu kolegialnego. Do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ administracyjny, akt jest projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego.[13]

Przepisy szczególne mogą zaostrzać wymagania formalne stawiane decyzji, np. dopuszczają wydawanie na sp0ecjalnych ewidencjonowanych drukach czy z zachowaniem bardziej uroczystej formy pisemnej. Do decyzji mogą być dołączone z mocy przepisów odrębnych postanowienia dodatkowe, takie jak warunek zawieszający lub rozwiązujący, termin ważności decyzji. Te postanowienia dodatkowe wpływają na moc obowiązującą decyzji i mogą dać podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia. Do decyzji może też być dodane tzw. zlecenie, czyli obowiązek wykonania czynności dodatkowych. Ich naruszenie może dać podstawę do uchylenia decyzji.

Data wydania decyzji jest bardzo istotnym elementem konstrukcji decyzji, gdyż pozwala ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie. Należy podkreślić, iż nie będzie to data równoznaczna z tą datą, od której organ i strony będą związani decyzją.



[1] Wyrok NSA z dnia 31 marca 1999 r., III SA 5191/98, LEX nr 38160

[2] Postanowienia SN z dnia 18 marca 1996 roku, SA/Ka 347/96, „Glosa” 1997, nr 5, s. 28.

[3] E. Iserzon, Komentarz, op. cit., s. 207.

[4] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego..., op. cit., s. 449.

[5] Wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041

[6] K. Piasecki, Wyrok pierwszej instancji w procesie cywilnym, Warszawa 1981, s. 131 – 132.

[7] J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s. 146 – 147.

[8] Wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r., I SA/Ka 225/97, „Biuletyn Skarbowy” 1999, nr 1, s. 20.

[9] J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, s. 118 – 122.

[10] Ibidem, s. 135.

[11] Wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1982 r., I S.A. 47/82, „Państwo i Prawo” 1985, nr 1, s. 147.

[12] Zob. Wyrok SN z dnia 5 października 1995 r., III ARN 34/95, OSN 1996, nr 7, poz. 94.

[13] B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 50.

Kancelarie

 

Kancelaria Prawna
Horoszkiewicz sp. z o.o.

Rozwody

Alimenty

Podział majątku

Władza rodzicielska

tel. 606 514 804

odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot

zachowek - jeśli zostałeś pominięty w spadku sprawdź co Ci się należy

regulowanie stanu prawnego nieruchomości