Odwołalność fakultatywna decyzji administracyjnej - pozew, pozew o rozwód, pozew rozwodowy, pozew o alimenty, pozew alimentacyjny, pozew o zapłatę, sprzeciw, nakaz zapłaty

Odwołalność fakultatywna decyzji administracyjnej

Decyzja niekiedy będzie dotknięta wadami lżejszymi, tak jak i postępowanie, w którym ją wydano, wymagającymi zmiany lub uchylenia decyzji dla usunięcia ich następstw. Wyróżnia się trzy typy uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi (naruszenie norm prawa materialnego lub norm prawa procesowego nie mieszczące się w wyliczeniu zawartym w art. 145 § 1 oraz w art. 156 § 1 k.p.a.) bądź też decyzji prawidłowej: uchylenie lub zmiana decyzji nie tworzącej praw dla stron, uchylenie lub zmiana decyzji tworzącej prawa dla strony, nadzwyczajny tryb uchylenia lub zmiany decyzji. W wymienionych trybach można uchylić lub zmienić tylko decyzję ostateczną.

 

Tryby postępowania przewidziane w art. 154 i 155 kpa służą generalnie organom administracji do usuwania takich decyzji ostatecznych, które organy te uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Nie jest natomiast decydujące czy decyzja ostateczna jest zgodna, czy też sprzeczna z prawem.[1]

 

Tryby postępowania przewidziane w art. 154 i 155 kpa w zasadzie nie przewidują działania na wniosek, nawet jeżeli postępowanie toczy się z uwagi na wniesione podanie strony. Przepisy art. 154 i 155 kpa wskazują na identyczne przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji, a mianowicie: interes społeczny lub słuszny interes strony. Oba te przepisy rozstrzygnięcie sprawy pozostawiają uznaniu organu administracji.

 

Na wzruszenie decyzji tworzącej prawa dla strony, wymagane jest uzyskanie od niej zgody na zmianę lub uchylenie decyzji. Stroną legitymowaną do wyrażenia zgody na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej jest jedynie ta, której sfera prawna zostanie naruszona w następstwie działań podjętych przez organ administracji. Inne strony postępowania nie potrzebują zgody takiej wyrażać, ponieważ zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej pozostanie bez wpływu na ich sytuację prawną.[2]

 

Decyzje nie tworzące praw nabytych dla stron (np. odmowne) mogą być zmienione lub uchylone bez takiej zgody, zarówno przez organ, który je wydał, jak i przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Możliwość zmiany decyzji, na podstawie której nikt nie nabył prawa nie budzi sprzeciwu. Nie koliduje z zasadą praworządności i poczuciem sprawiedliwości. Inna jest natomiast sytuacja, gdy na mocy decyzji ostatecznej strona prawo nabyła. Uchylenie lub zmiana ostatecznej prawidłowej decyzji w trybie art. 155 kodeksu możliwe jest tylko wtedy gdy, spełnione są łącznie trzy przesłanki pozytywne, jedna negatywna oraz dwa kryteria. Do przesłanek pozytywnych należą: nabycie prawa przez stronę na mocy decyzji ostatecznej, zgoda strony na jej uchylenie lub zmianę, a za tą zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes stron.

 

Istnienie interesu społecznego lub słusznego, a więc kwalifikowanego interesu strony musi być ustalone w konkretnej sprawie i musi uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Słuszny interes strony, a więc taki, który jest godny ochrony i nie stoi w sprzeczności z prawem powinien być oceniony przez organ według wynikającej z art. 7 kpa zasady załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem strony.[3]

 

Przesłanka negatywna nie dopuszczająca zmiany wynika z przepisów szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest np. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane[4]. Przepis ten bowiem stanowi sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej. Obliguje on właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia, że wystąpiła jedyna wymagana do wydania takiego orzeczenia przesłanka, polegająca na tym, że obiekt jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej. Nie ma znaczenia przy orzekaniu na podstawie art. 48 prawa budowlanego, czy w sprawie występuje słuszny interes strony lub interes społeczny w rozumieniu art. 155 k.p.a. Uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a. wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisu art. 48 prawa budowlanego, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy.[5]

 

Wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić w każdym czasie przez organ, który ją wydał, jak również przez organ wyższego stopnia. Forma uchylenia (zmiany) nie jest w kodeksie określona. Należy przyjąć, że zgoda powinna być wyrażona w formie pisemnej. Zgoda powinna być wyrażona w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, ani co do treści, ani co do jej zakresu. W trybie art. 155 nie jest dopuszczalna, nawet przy wyrażeniu zgody, zmiana podmiotu decyzji. Decyzje podejmowane w rybie art. 155 oparte są na konstrukcji uznania administracyjnego. Istotny w stosowaniu art. 155 jest sam fakt nabycia prawa a nie zakres treści tego prawa, czy tym bardziej jego wykonywanie. Nabycie prawa z decyzji odnosi się do sfery materialnego prawa i skutki prawnego nawiązanego w wyniku autorytetowej konkretyzacji prawa.[6]

 

Prawa nabyte z decyzji są chronione uregulowaniem z art. 155 tylko w przypadku praw „dobrze nabytych”, taka ochrona nie służy prawom nabytym w decyzji zawierającej wady kwalifikowane.

 

Przy czym zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że pojęcie „nabycia prawa” należy rozumieć w tym wypadku szeroko. Przyjmuje się wręcz, ze każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona „nabywa prawa”.[7] Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę określone obowiązki, ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa", bowiem decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie czy i jakie obowiązki oraz w jakim zakresie na niej ciążą.

 

Przesłanką negatywną stosowania art. 155 jest zakaz wzruszania ostatecznych decyzji zawarty w przepisach odrębnych, do których w nim się odsyła. Zakazy tego rodzaju mogą być ogólne albo mogą dotyczyć tylko decyzji, z których strony nabyły prawa.[8]

 

Zmiana lub uchylenie przewidziane w art. 155 może dotyczyć tylko objawów woli administrujących w państwie organów. Nie może dotyczyć objawów wiedzy tych organów. Decyzja podlegająca zmianie (uchyleniu) w trybie art. 155 powinna być ostateczną w administracyjnym postępowaniu.

 

 


[1] Wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1996 r., III SA 1214/95, LEX nr 27429

[2] T. Bińczycka – Majewska, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 1994 r., II SA 60/94, „Prokuratura i Prawo” 1996, nr 12, s. 81.

[3] Wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000 r., V SA 1346/99, LEX nr 41773

[4] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Dz. U. 2000, nr 106, poz. 1126 ze zm.

[5] Wyrok NSA z dnia 15 marca 1999 r., IV SA 888/97, ONSA 2000, nr 1, poz. 36.

[6] J. Filipek, Normy prawa materialnego a normy postępowania (w:) Administracja publiczna w państwie prawa, Wrocław 1999, s. 100.

[7] Por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1985 r., III SA 1003/85, OSPiKA 1987, nr 7-8, poz. 163.

[8] J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 638.

Kancelarie

 

Kancelaria Prawna
Horoszkiewicz sp. z o.o.

Rozwody

Alimenty

Podział majątku

Władza rodzicielska

tel. 606 514 804

odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot

zachowek - jeśli zostałeś pominięty w spadku sprawdź co Ci się należy

regulowanie stanu prawnego nieruchomości