Start - pozew, pozew o rozwód, pozew rozwodowy, pozew o alimenty, pozew alimentacyjny, pozew o zapłatę, sprzeciw, nakaz zapłaty

Start Publikacje

Dyscyplina - wg. Foucault'a

Kolejną instytucją, na której Foucault skupia swoją uwagę, jest policja. Policja, która ma sprawować władzę nie tylko nad porządkiem, lecz także nad wszelkimi zachowaniami jednostek. Dzięki policji władza się rozprasza. Uniemożliwia ona istnienie władcy absolutnego. Aparat policyjny ma na celu upowszechnienie dyscypliny. Policja jest w pewnym sensie uogólnieniem techniki panoptykonu. Władza zyskuje wiedzę. Nikt nie jest pozbawiony nadzoru.

 

Policja wiąże się z dyscypliną. Powstanie dyscypliny jest związane według Foucaulta ze zwiększeniem ilościowym mas, nad którymi trzeba było sprawować władzę. Akumulacja kapitału pociąga za sobą akumulację ludzi, jak podaje autor, w czasach pokoju w XVIII wieku armia liczyła do 200000 ludzi. Rozwój środków produkcji podział pracy i kształtowanie dyscypliny są ze sobą w ścisłym związku. Wprowadzenie dyscypliny powoduje też zwiększanie wiedzy na temat podwładnych. „(...) zdaniem dyscypliny jest wprawić w ruch relacje władzy w obrębie samej zbiorowości, a nie ponad nią – najdyskretniej jak się da (...)W sumie chodzi o to, by zastąpić władzę przejawiającą poprzez blask tych, którzy ją sprawują, władzą zdradziecko obiektywizującą tych, do których się ją stosuje – gromadzić wiedzę o tych ostatnich, a nie ostentacyjnie okazywać znaki wszechwładzy”.[1]

Foucault sugeruje, że wszelka forma wiedzy (powołuje się tutaj na przykłady egzaminu i nauk przyrodniczych), powstaje w wyniku działania jakiejś ,,dyscypliny'', zauważa przy tym, że nauki przyrodnicze uniezależniły się w dużej mierze od swojego źródła, czego nie można powiedzieć o egzaminie, który nadal pozostaje w ścisłym związku z dyscypliną.

Inną techniką władzy, która pozostaje w ścisłej relacji z wiedzą jest tresura.[2] Tresurze towarzyszy nieustanna obserwacja pozwalająca gromadzić wiedzę o jednostkach wykorzystywaną później do ich oceniania. Technika ta powołuje do istnienia szkołę, w której jest się pod ciągłą obserwacją i jest się nieustannie ocenianym. Wraz z upowszechnieniem tresury (początek XIX wieku) rodzi się psychologia, podejście do obiektów nad którymi się włada staje się bardziej indywidualne - humanitarne.

Foucault stawia odważną hipotezę[3], że powstanie pojęcia jednostki – podmiotu prawnego ma na celu jedynie umożliwienie naukowego uzasadnienia karania czy też innego poddawania się władzy. Wiedza służy władzy do tego, by ludzie zgadzali się na nią. Rodzi się także fikcja jednostki normalnej. Władza tworzy armię sędziów normalności – naukowców, ,,działaczy społecznych'', wychowawców itd. Każdy z nich podporządkowuje władzy normalności, włada ciałem jego gestami, zachowaniami, sprawowaniem.

 

 


[1] M. Foucault, Nadzorować i karać, op. cit., s. 214.

[2] M. Foucault, Nadzorować i karać, op. cit., s. 289.

[3] M. Foucault, Nadzorować i karać, op. cit., s. 299.

Relacja władza - wiedza

Jednym z ważniejszych aspektów problemu władzy podjętych przez Foucault była relacja władza - wiedza. Relacje pomiędzy wiedzą i władzą można identyfikować na różnych poziomach struktur społecznych. Skutki posiadania lub braku pewnej wiedzy mogą być daleko idące. Nierówności społeczne mogą być kształtowane, utrwalane lub pogłębianie właśnie w związku ze zróżnicowanym dostępem do wiedzy przez jednostki lub grupy społeczne. Może następować narzucanie pewnej wiedzy, interpretacji świata innym grupom, co stwarza warunki utrzymywania kontroli, sterowania zachowaniami, sposobami myślenia o świecie. W takim kontekście wiedza powiązana z władzą staje się ideologią.[1]

 

Ciekawym przykładem wpływu wiedzy na władzę jest opis procedury sądowej z XVII wieku.[2] Mianowicie, oskarżony nie miał dostępu do dowodów. Cały proces karny był dla niego niejawny. Często nie wiedział nawet, kto go oskarża. Wiedza była absolutnym przywilejem strony ścigającej. Strona ścigająca, czyli jak się zdaje ta posiadająca władzę, była jednak ściśle ograniczana przez wiedzę. Mianowicie sędziów obowiązywały ścisłe reguły. Dowód musiał mieć postać wywodu logicznego opartego na dowodach, które były ściśle kategoryzowane (szeregowane) według swojej wagi (na przykład dowody bezpośrednie, pośrednie, poszlaki itd.).

 

Wiedza wytwarza efekty władzy, czyli określone praktyki społeczne. Z kolei te praktyki wpływają na kształt możliwych przedmiotów wiedzy. Nauki społeczne także są terenem takiego działania. Legitymizujący władzę charakter tych nauk polega na wzmacnianiu procesów obiektywizacji zjawisk, co może zaciemniać ich kontekstową i historycznie przypadkową naturę.[3] 

 

W późnym okresie swojej twórczości Foucault zmienił nieco zainteresowania, rezygnując z obrazu władzy jako siły zewnętrznej wobec człowieka i go formującej. Skupił uwagę na władzy jednostki względem własnej osoby i na procesach konstruowania tożsamości.[4] Wynikało to zapewne z uświadomienia sobie niebezpieczeństwa, iż pozostanie przy wcześniejszym ujęciu zamykało analizę w modelu jednostronnym, akcentującym represyjny charakter władzy. W istocie stosunki władzy są odwracalne i niestałe. Ponadto jest ona nieintencjonalna i bezpodmiotowa, to znaczy nie jest sprawowana przez konkretnych ludzi celowo, lecz reprodukuje się automatycznie, przez wzory codziennego zachowania, mówienia i myślenia.[5] 

 

Stosunki władzy istnieją w równym stopniu w strukturach państwa, jak i w relacjach życia codziennego. Władza państwowa jest tylko jednym z wielu, wcale nie najważniejszym, sposobem jej działania. Szczególnymi typami sprawowania władzy są dominacja i rządzenie. Foucault dominację potępiał, jako relację opartą na braku wolności, dużo uwagi poświęcał natomiast rządzeniu. Rozumiał przez nie szeroko wpływ na postępowanie swoje i innych, zarządzanie - sobą, ale także państwem. W tym właśnie wymiarze sprawowania władzy zawiera się racjonalność, techniczna sprawność, skuteczność działania. Właściwość ta jest najwyraźniejszą cechą nowoczesnych państw, skupionych na coraz szerszych zakresach nadzoru nad obywatelami. W swoich analizach historycznych śledził proces rozwoju podstaw racjonalności rządzenia w nowożytnych dziejach Zachodu. Wskazał na trzy składniki: dyscyplinę, władzę pastoralną i myśl liberalną. Przez dyscyplinę rozumiał techniki nadzoru, reglamentacji i klasyfikacji, których rozwój powiązany jest z rozwojem wiedzy. Podstawowym skutkiem tych praktyk było uznanie przewidywalności działań ludzi i zbiorowości i – stąd – ich podatności na manipulację.[6] Władza pastoralna, podobnie jak dyscyplina będąca produktem szczególnych warunków historycznych, współcześnie znajduje wyraz w idei państwa opiekuńczego.[7] Owa władza ma charakter dobroczynny, bo rządzący poświęca się dla ludu, a nie lud dla niego. Każda jednostka jest zobowiązana do realizacji określonego celu, bez możliwości wyboru. Owo zobowiązanie wymusza na jednostce całkowite podporządkowanie i akceptację autorytetu oraz ustalonych przez niego praw, co gwarantuje mu władzę i kontrolę nad swymi ludźmi. Wreszcie liberalizm, wspierając wolność jednostek, w istocie ułatwia sprawowanie nad nimi władzy, na przykład poprzez mechanizmy edukacyjne. 

 

Pogłębiona analiza związku władzy z wiedzą prowadzi także do stwierdzenia, że we współczesnych organizmach państwowych realna władza coraz wyraźniej jest umiejscowiona poza rządem, wykraczając daleko poza politykę, dotyka zasadniczych zrębów kultury. Jest więc w praktyce naukowej, w takich formach ekspertyz wspierających władzę „oficjalną” jak ekonomia, psychiatria czy medycyna.

 

Swoje zadanie Foucault upatrywał nie tyle w konstruowaniu ogólnej teorii władzy, lecz w rekonstrukcji niektórych, fragmentarycznych, zmiennych splotów relacji władzy/wiedzy. Usiłował śledzić te związki, i demaskować, odsłaniać ich istotę. „Usiłuję wywołać swego rodzaju sprzężenie pomiędzy naszą rzeczywistością a wiedzą o naszych dziejach. Mój ewentualny sukces zaowocowałby realnymi skutkami w naszej obecnej historii. Mam nadzieję, że moje książki stają się prawdziwe dopiero po ich napisaniu – nie wcześniej.”[8]

 

 


[1] A. Zybertowicz, Przemoc i poznanie. Studium z nie-klasycznej socjologii wiedzy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1995, s. 182-183.

[2] M. Foucault, Nadzorować i karać, op. cit., s. 36.

[3] E. Bińczyk, Krytycznie o polskiej socjologii zmiany, „Studia Socjologiczne” 2001, nr 3, s. 91.

[4] C. Lemert, G. Gillan, Michel Foucault. Teoria społeczna i transgresja, PWN, Warszawa 1999, s. 16.

[5] E. Bińczyk, Krytycznie..., op. cit., s. 89.

[6] M. Foucault, Nadzorować i karać, op. cit.

[7] Państwo opiekuńcze to państwo kładące szczególny nacisk na rozwiązywanie problemów społecznych, z często występującym ustrojem socjalistycznym, panującym także w sferze gospodarczej i będącym przeciwieństwem liberalizmu ekonomicznego.

[8] C. Lemert, G. Gillan, Michel Foucault. Teoria społeczna i transgresja, op. cit., s. 116.

Wydatki publiczne na szczeblu lokalnym

Sektor publiczny stanowi znaczną część każdej rozwiniętej gospodarki rynkowej. Jego znaczenie jest często niedoceniane, bardziej dostrzega się jego stronę obciążeniową, gdyż w znacznej części sektor ten jest finansowany z naszych podatków lub obowiązkowych składek. Jednak dostarczane przez ten sektor dobra publiczne i zaspokajanie potrzeb społecznych stanowią niezbędny element nowoczesnego społeczeństwa. Jak zatem trafnie zauważa laureat nagrody Nobla z 2001 r. J.E. Stiglitz, „kwestie, jakimi zajmuje się ekonomia sektora publicznego, należą do najbardziej interesujących w całej ekonomii”.[1]

 

Wydatki jednostek samorządu terytorialnego są odzwierciedleniem  realizowanych przez nie zadań. Wielkość poszczególnych rodzajów wydatków zależy od kierunku i zakresu zadań powierzonych JST do wykonania.[2] Charakteryzują się one duża sztywnością i nie można ich zmienić wtedy gdy koniunktura gospodarcza się zmienia. Zmiana struktury oznacza zmianę w celach polityki wydatkowej JST.[3]

 

Zadaniem polityki wydatkowej JST jest racjonalne to znaczy efektywne i skuteczne finansowanie wydatków budżetowych. Rozdzielenie środków jest pomiędzy te uznane za najpotrzebniejsze na danym terenie i w danym czasie dziedziny.[4] Specyfika wydatkowania publicznego polega na tym, że wobec ograniczoności środków publicznych oszczędne gospodarowanie nimi sprowadza się do powstrzymywania się od wydatków na cele oraz zadania, które wprawdzie są gospodarczo i społecznie uzasadnione, ale na które jednak - w danej sytuacji finansowej - władz publicznych po prostu nie stać.

 

Wydatki są równie ważnym instrumentem oddziaływania na otoczenie jak podatki i opłaty, gdyż zwiększenie lub zmniejszenie wydatków na poszczególne zadania wywiera wpływ na kondycję, dochody i zachowania wielu różnych podatników. Zmiany wydatków mogą spowodować rozwój lub zanik określonych dziedzin działalności, i to nie tylko w sferze gospodarczej, lecz również kultury, sportu, rekreacji itp. Niektóre wydatki pobudzają aktywność określonych grup mieszkańców albo ją utrudniają, a nagłe lub nieprzemyślane zmiany wydatków mogą także wywoływać niepokoje społeczne i przykre skutki dla władz samorządowych.

 

Odpowiedź na pytanie: konsumować czy inwestować, ma podstawowe znaczenie. To, czy gmina będzie inwestować, może przesądzić o jej szansach na rozwój w przyszłości. Ustalenie proporcji między wydatkami konsumpcyjnymi a inwestycyjnymi gminy jest najważniejszą kwestią, jaką przyjdzie rozstrzygać twórcom gminnej polityki gospodarczej. Dokonując tego wyboru, należy dążyć przede wszystkim do zmniejszenia poszczególnych wydatków konsumpcyjnych poszukując metody obniżenia kosztów usług finansowanych z budżetu gminy bez zmniejszania zakresu i jakości tych usług, a dopiero gdy jest to niemożliwe, szukać innych rozwiązań (ograniczać zakres usług, zwiększać opłaty).[5]

 

Wydatki budżetowe jako instrument są dobrze wykorzystane wówczas, gdy wpływają na poziom życia jak największej liczby osób i podmiotów gospodarczych. Poza stosowaniem się do tej zasady wyraźny wpływ na życie gospodarcze mogą mieć: proporcje wydatków na określone cele oraz sposób wydatkowania środków przeznaczanych w budżecie na poszczególne cele.

 

Jeśli mówimy o proporcjach (procentach) środków przeznaczanych w budżecie gminy na poszczególne zadania, to muszą one pozostawać w zgodzie zarówno z potrzebami mieszkańców, jak i z celami strategicznymi gminy. Poza tym powinny one być zawsze wystarczające do  utrzymania niezbędnego zakresu zadań przynajmniej na dotychczasowym poziomie. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że gmina działa w warunkach stałego (niejako założonego z góry) deficytu środków w stosunku do potrzeb. Inna sytuacja byłaby zresztą w pewien sposób niezdrowa, gdyż sprzyjałaby rozrzutności i niefrasobliwemu traktowaniu wydatków, a także rozwojowi biurokracji, etatyzmowi i innym niekorzystnym zjawiskom. Dlatego w sposób określania poziomu wydatków gminy niejako wpisana jest tendencja do osiągania oszczędności poprzez nieustanne przeznaczanie na poszczególne zadania mniejszych środków, niż wydają się konieczne do prawidłowego wykonania tych zadań. Mechanizm ten przeważnie zdaje egzamin i budżety gmin nie tylko zamykane są bez deficytu, ale także zawierają różne dotacje do nieobowiązkowych zadań gminy.[6]

 

Podsumowując podkreślić należy, iż w wydatkowaniu środków z budżetu gminy władze lokalne powinny przestrzegać generalnej zasady, aby najpierw przeznaczać je na to, co służy wszystkim mieszkańcom, następnie na to, co służy większości mieszkańców, a na to, co służy mniejszości, w ostatniej kolejności albo wcale.

 

 


[1] J. E. Stiglitz, Ekonomia sektora publicznego, PWN, Warszawa 2004, s. XXI.

[2] A. Drwiłło, J.Gliniecka, Finanse gmin, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1997, s. 142.

[3] M.Jastrzębska, Polityka budżetowa jednostek samorządu terytorialnego; Gdańsk 2005, s.85-88.

[4] Ibidem, s.90-91.

[5] E. Bończak-Kucharczyk, K. Herbst, K. Chmura, Jak władze lokalne mogą wspierać przedsiębiorczość, Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Polska Fundacja Promocji Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Warszawa 1998, s. 37.

[6] Ibidem, s. 38.

Po co komu sprawozdania finansowe

Sprawozdawczość finansowa jest usystematyzowanym zbiorem wybranych informacji tworzonych przez rachunkowość finansową i poza nią, a odnoszących się do przeszłej i obecnej działalności gospodarczej oraz jej wyników, a także do sytuacji finansowej jednostki organizacyjnej.[1] Sprawozdanie finansowe jednostki to zestawienie liczbowe charakteryzujące jej sytuację majątkową i finansową, sporządzone na określony dzień bilansowy. Dniem bilansowym jest dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, dzień kończący rok obrotowy, dzień zakończenia działalności, dzień zmiany formy prawnej lub inny dzień, na który jednostka ma obowiązek takie sprawozdanie sporządzić.[2] Celem sporządzania sprawozdań finansowych jest prezentacja i dostarczenie informacji o pozycji finansowej i zmianach w pozycji finansowej jednostki oraz o jej dokonaniach, które to informacje są użyteczne dla szerokiego kręgu odbiorców w podejmowaniu decyzji ekonomicznych. Sprawozdawczość finansowa stanowi główne źródło informacji dla analizy finansowej w każdym systemie gospodarczym.[3] Tak sformułowany cel sporządzania sprawozdań finansowych wynika z:

 

·            procesu agregacji danych rachunkowych i jest końcowym produktem rachunkowości;

 

·            potrzeby poinformowania otoczenia jednostki o jej pozycji.[4]

 

Sprawozdania finansowe powinny być zgodne z przepisami prawa i zasadami rachunkowości, sporządzone rzetelnie oraz jasno przedstawiać obraz stanu i sytuacji finansowej jednostki. Od jakości sprawozdania finansowego zależy, bowiem uzyskanie oczekiwanego efektu informacyjnego.[5] Przyjęte w polskich przepisach prawnych normy odpowiadają zasadom przyjętym w UE i Międzynarodowym Standardzie Rachunkowości nr 1.[6]

 

Według MSR 1 sprawozdanie finansowe stanowi uporządkowane przedstawienie sytuacji finansowej jednostki oraz przeprowadzonych przez nią transakcji, którego celem jest dostarczenie szerokiemu kręgowi użytkowników podejmujących decyzje, użytecznych informacji na temat sytuacji finansowej, wyników działalności i przepływów środków pieniężnych jednostki. Sprawozdanie powinno również zawierać wyniki zarządzania przez kierownictwo powierzonymi mu zasobami. Zgodne z MSR 1 są także terminy sporządzania sprawozdań finansowych, przewidujące ich wykonanie na dzień bilansowy, którym jest dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz na inny dzień bilansowy. Można jednak nie zamykać i także nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku zmian formy prawnej przez spółkę kapitałową. Wynika stąd brak obowiązku sporządzania sprawozdania finansowego takiej jednostki na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej.[7]

 

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości[8] sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz na inny dzień bilansowy, stosując odpowiednio zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego.

 

Sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz jednostek, wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

 

 


[1] Sprawozdania finansowe, Warszawa 1994, s. 7.

[2] A. Kuczyńska-Cesarz, Rachunkowość, cz. 2. Warszawa 2001, s. 103.

[3] T. Waśniewski, W. Skoczylas, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie. Poznań 1997, s. 15.

[4] Sprawozdania finansowe, op. cit., s. 7.

[5] Ibidem, s. 8.

[6] Ibidem, s. 11.

[7] J. Kalinowski, M. Turzyński, Sprawozdania finansowe – zakres i prezentacja, „Monitor Podatkowy” 2002, nr 5, s. 25.

[8] Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694 ze zm.

Jak przygotować sprawozdanie finansowe

Sprawozdania finansowe powinny mieć następujące zasadnicze cechy jakościowe:

 

·            zrozumiałość dla użytkowników;

 

·            istotność, tj. zawierać informacje użyteczne na potrzeby podejmowania decyzji zarządczych;

 

·            wiarygodność, tj. przedstawiać dane wolne od materialnych błędów i stronniczości;

 

·            porównywalność, tj. umożliwiać użytkownikom porównywanie danych w czasie, które pozwolą na poznanie trendów rozwojowych.

 

W celu ustalenia prawidłowości i rzetelności rocznego sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa, zawarte w nim dane poddaje się badaniu przeprowadzonemu przez wysoko wykwalifikowanych specjalistów z zakresu rachunkowości, tj. biegłych rewidentów.[1] Orzeczenie biegłego, w którym nie zgłasza zastrzeżeń i wyraża opinię, że sprawozdania finansowe dają prawdziwy i uczciwy obraz sytuacji finansowej przedsiębiorstwa oraz wyników jego działalności w okresie objętym sprawozdaniem, stwarza podstawę zaufania do informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych.[2]

 

 


[1] L. Bednarski, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie. Warszawa 1999, s. 41.

[2] J. Szczepaniak, Ocena przedsiębiorstwa na podstawie sprawozdań finansowych, Łódź 1994, s. 11.

Kancelarie

 

Kancelaria Prawna
Horoszkiewicz sp. z o.o.

Rozwody

Alimenty

Podział majątku

Władza rodzicielska

tel. 606 514 804

odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot

zachowek - jeśli zostałeś pominięty w spadku sprawdź co Ci się należy

regulowanie stanu prawnego nieruchomości