KARA UMOWNA - pozew, pozew o rozwód, pozew rozwodowy, pozew o alimenty, pozew alimentacyjny, pozew o zapłatę, sprzeciw, nakaz zapłaty

KARA UMOWNA

KARA UMOWNA - Art.483 K.C.

 

 

§1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

§2.Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

W ujęciu Kodeksu zastrzeżenie kary umownej zależy wyłącznie od woli stron. Łączą się z nim nie tylko pewne ułatwienia, ale i niedogodności, dlatego określenie go jako składnika umowy powinno być wyraźne, zaś przy konstruowaniu klauzul dotyczących kary umownej należy zapoznać się z orzecznictwem Sądów w tym zakresie by uniknąć sytuacji w której postanowienia odnoszące się do kar umownych zostaną uznane za nieważne a wykonanie umowy nie zostanie zabezpieczone.

 

Przede wszystkim kara umowna może być zastrzeżona wyłącznie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Niedopuszczalne jest zatem zastrzeganie kary umownej w zakresie zobowiązań pieniężnych sensu stricto, jak i zobowiązań pieniężnych w szerokim znaczeniu (uchwała 7 sędziów SN z dnia 6 listopada 2003 r., III CZP 61/03. Reguła ta nie może zostać zmieniona wolą stron (por. W. Popiołek (w:) Kodeks..., s. 78; K. Zagrobelny (w:) Kodeks..., s. 866). Kategoryczne brzmienie art. 483 § 1 k.c. nie pozostawia wątpliwości, że przepis ten w odnośnym zakresie ma charakter iuris cogentis, co oznacza niedopuszczalność zastrzeżenia kary umownej co do zobowiązania pieniężnego (wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2008 r., IV CSK 202/08, LEX nr 466003; wyrok SN z dnia 18 sierpnia 2005 r., V CK 90/05, M. Praw. 2005, nr 18, s. 874; T. Wiśniewski (w:) Komentarz..., s. 543). Zastrzeżenie kary umownej w przypadku zobowiązań pieniężnych jest co do zasady nieważne (wyrok SA w Białymstoku z dnia 28 lipca 2005 r., I ACa 368/05, OSAB 2005, nr 3, poz. 3).

 

Kategorię „zobowiązania niepieniężnego” należy rozumieć szeroko. Sąd Najwyższy przyjmuje, że obejmuje ono zobowiązania niepieniężne, przewidujące świadczenia o charakterze majątkowym, np. polegające na zawarciu umowy przyrzeczonej, art. 389-390, oraz niemajątkowym, np. powstrzymanie się od podejmowania określonej działalności, w tym - konkurencyjnej. Wchodzi też w grę zastrzeganie kar umownych na wypadek skorzystania przez jednego z kontrahentów z uprawnienia kształtującego, np. wypowiedzenia umowy lub odstąpienia od niej, przy czym jako jedną z przesłanek dochodzenia kary można ewentualnie przewidzieć wyrządzenie określonej szkody (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z 6 listopada 2003 r. - zasady prawnej - III CZP 61/2003, LexisNexis nr 364473, OSNC 2004, nr 5, poz. 69, z glosami W. Borysiaka, MoP 2007, nr 6, s. 325, M. Bieniaka, MoP 2005, nr 20, s. 1010, A. Slisza, MoP 2005, nr 8, s. 406, J. Jastrzębskiego, OSP 2004, nr 9, poz. 115 oraz z omówieniem Z. Strusa, Pal. 2004, nr 1-2, s. 215). Por. także W. Borysiak, Funkcje kary umownej w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 6 listopada 2003 r. (III CZP 61/03), Pal. 2006, nr 7-8, s. 46)

Zwrócić uwagę należy, iż postanowienia kontraktu łączące obowiązek zapłaty kary umownej z brakiem lub nieterminowym spełnieniem świadczenia pieniężnego powinny być traktowane jako poczynione contra legem (art. 58 § 3 k.c. – wyrok SN z dnia 17 grudnia 2008 r., I CSK 240/08, LEX nr 484667; tak również P. Drapała (w:) System..., s. 959), wobec czego takie postanowienie umowne jest z mocy art. 58 § 1 k.c. bezwzględnie nieważne (wyrok SN z dnia 18 sierpnia 2005 r., V CK 90/05, LEX nr 393104; W. Popiołek (w:) Kodeks..., s. 78).

 

Zatem, w przypadku gdy operator telefoniczny naliczy nam kary umowne za nieterminowe zapłacenie rachunków, jest to niezgodne z prawem, nawet gdy podpisaliśmy umowę w której takie postanowienie się znalazło. Operator telefoniczny może jedynie naliczać odsetki za nieterminowe płacenie rachunków.

 

Podsumowując, do przedmiotowo istotnych elementów zastrzeżenia kary umownej zalicza się określenie zobowiązania lub pojedynczego obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie rodzi obowiązek zapłaty kary umownej (wyrok SN z 17 grudnia 2008 r., I CSK 240/08, LEX nr 484667). W każdym razie, ilekroć w umowie zastrzegana jest kara umowna, strony powinny zatem precyzyjnie wskazać tytuł do jej naliczenia, na przykład nienależytego wykonania umowy lub jednego ze świadczeń, do których dłużnik jest zobowiązany, wadliwość przedmiotu świadczenia, opóźnienie lub zwłoka w wykonaniu świadczenia, wskazując przy tym jej określoną wysokość albo sztywne kryterium odniesienia. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby łączyć kary za różne tytuły związane z innym przejawem niewykonania zobowiązania, o ile kary te wzajemnie się nie wykluczają. I pamiętać należy, iż nie można zastrzec kary umownej na wypadek nieterminowej płatności lub braku takiej płatności.

 

r. pr. Agata Gałuszka

Kancelarie

 

Kancelaria Prawna
Horoszkiewicz sp. z o.o.

Rozwody

Alimenty

Podział majątku

Władza rodzicielska

tel. 606 514 804

odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot

zachowek - jeśli zostałeś pominięty w spadku sprawdź co Ci się należy

regulowanie stanu prawnego nieruchomości